Bitterballen: Tradycyjne holenderskie krokiety mięsne
Bitterballen to klasyczna holenderska przekąska, która zdobyła serca zarówno mieszkańców, jak i turystów odwiedzających Niderlandy. Te małe, smażone na złoty kolor kulki z mięsnym nadzieniem są nieodłącznym elementem holenderskiej kultury kulinarnej.
Co ciekawe, bitterballen są blisko spokrewnione z kroketami (kroketten), które mają podobne nadzienie, ale są podłużne. To danie wywodzi się z XVII wieku i pierwotnie było inspirowane francuskimi technikami kulinarnymi. Dziś to obowiązkowa pozycja na holenderskich przyjęciach i w menu większości barów.
Historia i pochodzenie
Początki bitterballen sięgają XVII wieku, kiedy to w Holandii popularne stały się przekąski serwowane do alkoholu, zwane „bittergarnituur”. Nazwa „bitterbal” pochodzi od słowa „bitter”, odnoszącego się do gorzkich likierów, z którymi tradycyjnie podawano te przekąski. Pierwotnie były one sposobem na wykorzystanie resztek mięsa, które mieszano z gęstym sosem, formowano w kulki, panierowano i smażono na głębokim oleju.

Składniki i przygotowanie
Tradycyjne bitterballen przygotowuje się z następujących składników:
- Mięso wołowe lub cielęce
- Masło
- Mąka
- Bulion mięsny
- Cebula
- Pietruszka
- Gałka muszkatołowa
- Sól i pieprz
- Jajka
- Bułka tarta
Proces przygotowania obejmuje ugotowanie gęstego ragout mięsnego, które po schłodzeniu formuje się w małe kulki. Następnie obtacza się je w mące, jajku i bułce tartej, a potem smaży na głębokim oleju, aż staną się złociste i chrupiące.
Warianty i regionalne odmiany
Choć klasyczne bitterballen są przygotowywane z mięsa wołowego, istnieją również inne wersje tej przekąski. W niektórych regionach Holandii spotkać można bitterballen z nadzieniem z kurczaka, grzybów czy nawet ryb. Coraz popularniejsze stają się także wersje wegetariańskie, które cieszą się uznaniem wśród osób poszukujących alternatywy dla tradycyjnych mięsnych przekąsek.

Sposób podawania i spożywania
Bitterballen są najczęściej serwowane jako przekąska w barach i kawiarniach, zwłaszcza podczas tzw. „borrel”, czyli spotkań przy drinku. Podaje się je na gorąco, zazwyczaj z musztardą do maczania. Ze względu na gorące nadzienie, zaleca się ostrożność przy pierwszym kęsie, aby uniknąć poparzenia.
Gdzie spróbować
W Amsterdamie i innych holenderskich miastach bitterballen można znaleźć w większości tradycyjnych barów, znanych jako „bruin café”. Są one również dostępne w wielu restauracjach i na targach ulicznych. Warto odwiedzić takie miejsca jak Café de Tuin w dzielnicy Jordaan, gdzie serwowane są jedne z najlepszych bitterballen w mieście.
Ciekawostki
- Bitterballen są blisko spokrewnione z krokietami (kroketten), które mają podobne nadzienie, ale różnią się kształtem i wielkością.
- W Holandii bitterballen są tak popularne, że stały się częścią niematerialnego dziedzictwa kulturowego kraju.




Przepis do wypróbowania w domu
Jeśli chcesz spróbować swoich sił w przygotowaniu bitterballen w domu, oto prosty przepis:
Składniki:
- 250 g mięsa wołowego
- 50 g masła
- 50 g mąki
- 500 ml bulionu wołowego
- 1 mała cebula, drobno posiekana
- 1 łyżka posiekanej pietruszki
- Sól, pieprz, gałka muszkatołowa do smaku
- 2 jajka
- Bułka tarta
- Olej do smażenia
Przygotowanie:
- Ugotuj mięso do miękkości, następnie drobno posiekaj.
- W rondlu rozpuść masło, dodaj cebulę i smaż do zeszklenia.
- Dodaj mąkę, mieszaj, tworząc zasmażkę.
- Stopniowo wlewaj bulion, ciągle mieszając, aż powstanie gęsty sos.
- Dodaj posiekane mięso i pietruszkę. Dopraw
